KUVVET ve HAREKET
Hareket, bir varlığın başka bir varlığa göre yer değiştirmesidir. Canlı varlıklar kendi başlarına hareket edebilirler. Cansız varlıkların hareket edebilmesi için dışarıdan bir etkiye ihtiyaçları vardır. Buna kuvvet deriz.
Hareket Çeşitleri :
1.Hızlanma : Duran veya yavaş hareket eden varlığın hızını artırması.
Örnek:
- Kalkışa başlayan uçak
- Yeşil ışıkta geçen araba
- Yarışa başlayan sporcu
2.Yavaşlama : Hareket eden bir varlığın hızını azaltması. Örnek :
- Kırmızı ışığa yaklaşan araba
- İstasyona yaklaşan tren
- Limana yaklaşan gemi
3.Dönme : Bir varlığın kendi etrafında ya da başka bir varlığın etrafında dönmesi.
Örnek :
- Dünya, ay gibi gezegenler
- Lunaparktaki atlı karınca, dönme dolap
- Çevrilen topaç
4.Sallanma : Bir varlığın ileri geri sallanması.
Örnek :
- Salıncağın hareketi
- Duvar saatinin sarkacı
- Beşiğin hareketi
5.Yön Değiştirme : Hareket eden bir varlığın kuvvetin etkisi ile yönünü değiştirmesi.
Örnek :
- Viraja giren araba
- Raket ile vurulan top
- Yerden seken top
Cansız varlıkların hareket etmesine sebep olan etkiye kuvvet diyoruz. Cansız bir varlığı; iterek ve çekerek hareket ettirebiliriz. Buna itme ve çekme kuvveti diyoruz.
- Arabaya binmek için kapıyı açtığımızda çekme kuvveti uygularız.
- Arabadan inmek için kapıyı açtığımızda itme kuvveti uygularız.
|
İtme |
çekme |
KUVVETİN VARLIKLAR ÜZERİNDEKİETKİSİ :
1. Duran bir varlığı hareket ettirir.
2. Hareket eden bir varlığı yavaşlatır ve durdurur.
3. Varlığın şeklini değiştirir.
4. Varlığın yönünü değiştirir.
Kuvvet ve hareket, bazı durumlarda bize zarar verebilir.
1. Hızlı giden bir arabanın kaza yapması.
2. Koridorda koşan çocukların çarpışarak zarar görmesi.
3. Sel sularının önüne çıkan varlıkları sürükleyip götürmesi.
4. Çığ düştüğünde karların önüne çıkan varlıkları sürükleyip götürmesi.
5. Pervane, matkap gibi hareketli araçları durdurmaya çalışmak.
