Sözlü iletişim eylemi konuşmacının beyninde başlar. Konuşmacının beyninde bu işlemi gerçekleştirebilmesi için bir yaratıcı, bir de konuşma işlevi bulunmaktadır. Beynin yaratıcı işlevi iletmek istediği bildiriyi düşünüp şekillendirir. Doğduğumuz andan itibaren edinilen ve depolanan dille ilgili bilgiler (söz dizimi, kelime haznesi, dilin kullanım amaçları ve kodların çözümlenmesi vb.) yardımı ile bildiri şekillendirilip iletmeye hazır hale getirilir.
Beynin yaratıcı işlevi üç boyutta oluşmaktadır. İlk olarak iletişim kurulmak istenen konunun saptanması, bu konu tamamen dış etkenler sonucu ya da beynimizde oluşan düşünceler sonucu ortaya çıkabilir.
Örnek
Çamurlu ayakkabıları ile eve giren oğlunu gören anne belki basitçe oğlunu kapıda yakalayıp ayakkabılarını çıkarabilir ya da ona ne istediğini anlatan bir bildiri göndermek isteyebilir. Anne bildiri göndermeye karar verirse ikincil olarak göndereceği bildirinin yazılı mı, sembolik mi ya da sözlü mü olacağı hakkında karar vermek zorundadır. Son olarak da bu bildirinin biçimi hakkında karar vermelidir. Emir cümlesi “Ayakkabılarını çıkartmadan içeriye girme!” ya da rica cümlesi “Lütfen ayakkabılarını çıkart” vb. tümce biçimlerinden birini seçmek zorundadır.
İletişime giren kişi bu işlemi beyninde çok kısa bir süre içinde ve düşünmeden doğal olarak gerçekleştirmektedir.
Beynin yaratıcı işlevinin fonksiyonlarını açıklayın.
Daha sonra beynin iletim işlevi devreye girerek bu düşünceyi dinleyicinin algılayıp çözümleyebileceği ses öbeklerine dönüştürür. Beyin iletim işlevini gerçekleştirirken, konuşmada kullanılan organları kontrol eden kasları uyarmakla görevlendirilmiş olan bölümü, konuşmada kullanılan organları harekete geçirecek olan uyaranları, nöronlar aracılığı ile gönderip, konuşmada kullanılan organları iletilmek istenen bildiriye uygun konuşma seslerini üretebilecek pozisyonlara gelmelerini sağlamaktadır. Bunun sonucunda doğru konuşma sesleri doğru düzende üretilebilmektedirler.
Konuşmayı üretirken beynimizde ne gibi işlemler oluşmaktadır?
